{"id":2263,"date":"2020-10-20T09:06:55","date_gmt":"2020-10-20T09:06:55","guid":{"rendered":"https:\/\/turismo.assomozas.es\/?page_id=2263"},"modified":"2020-11-15T18:26:18","modified_gmt":"2020-11-15T18:26:18","slug":"a-auga-queiroga-graxoiba-y-recemel","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/turismo.assomozas.es\/gl\/a-auga-queiroga-graxoiba-y-recemel\/","title":{"rendered":"A Auga: A Queiroga, Graxoiba e Recemel"},"content":{"rendered":"\n

\"\"<\/a>A Graxoiba<\/strong><\/p>\n

Gozar da auga toma sentido contemplando a beleza do r\u00edo Mera, concretamente a 8\u00a0km da cabeceira municipal, desde a que hai que tomar a estrada comarcal de Cerdido e, despois de 2\u00a0km, desviarse \u00e1 dereita pola parroquia das Enchousas. Ao chegar \u00e1 aldea da Queiroga, antes de superar o r\u00edo por unha ponte que leva ao municipio de Ortigueira, s\u00e9guese de fronte deixando \u00e1 esquerda unha pequena ponte medieval. En tan s\u00f3 500\u00a0m ch\u00e9gase \u00e1 a unha contorna cunha fermosura \u00fanica. Un mu\u00ed\u00f1o indica o acceso ao r\u00edo, aqu\u00ed de curso tendido a\u00ednda que o val sexa encaixado, formando parte da \u00e1rea protexida LIC Ortigueira-Mera, que combina h\u00e1bitats en ambiente fluvial e mari\u00f1o. No outro extremo, unha pequena presa con salto de auga desviaba, desde o seu lateral, o caudal para alimentar aos mu\u00ed\u00f1os mediante unha profunda e ancha canle amurallada que se pode vadear por un paso lousado. Unha pequena illa no medio do leito realza a beleza da contorna. A variedade de especies vexetais \u00e9 notable, cada unha buscando as s\u00faas preferencias ecol\u00f3xicas. Na beira oposta, a pendente obriga aos amieiros a elevarse sobre os sufridos carballos, mentres se dispo\u00f1en espazadas as novas abeleiras entre as que aparecen bidueiros, alg\u00fan pradairo sobrevivente de climas m\u00e1is fr\u00edos, exemplares de salgueiro nos claros onde o sol \u00e9 m\u00e1is xeneroso e freixos precursores dun bosque de ribeira, que se ir\u00e1 facendo cada vez m\u00e1is espeso.<\/p>\n

\"\"<\/a>Fervenza de A Graxoiba <\/strong><\/p>\n

Esta singular fervenza salta sobre a valgada do Rego de Escalo, afluente do R\u00edo Pequeno e, polo tanto, do R\u00edo Xubia ou Grande. Leva o nome da aldea m\u00e1is pr\u00f3xima, que se comp\u00f3n de dous barrios, o que leva o citado nome e o de Chao. Precisamente deste \u00faltimo, \u00e1 altura do seu pequeno lavadoiro, parte en descenso unha pista de terra que en 200 metros leva ata o recurso natural. A\u00ednda que a v\u00eda \u00e9 ancha, recom\u00e9ndase deixar o veh\u00edculo en calquera destes dous n\u00facleos, que re\u00fanen nas s\u00faas vivendas e construci\u00f3ns adxectivas bos exemplos de arquitectura tradicional, formando un coidado conxunto que representa a t\u00edpica aldea rural da zona. O traxecto \u00e9 curto pero atractivo, e nos encami\u00f1a entre arcadas de loureiros en agradables claroscuros. Nunha curva do cami\u00f1o sup\u00e9rase o regato e se presenta un bosquete que acompa\u00f1a a ca\u00edda de auga nunha composici\u00f3n de matices selv\u00e1ticos. Un pequeno rodal de altos amieiros e frondosas abeleiras ten aos seus p\u00e9s un xard\u00edn de fentos, ambiente fluvial no que a humidade e a escuridade fan que centremos os nosos sentidos no son que emite unha ampla \u201ccola de cabalo\u201d, que en \u00e9poca chuviosa debuxa unha ampla cortina de auga. A fervenza en dous chanzos, tramos chairos e desnivelados do r\u00edo. O superior \u00e9 m\u00e1is pequeno e irregular, cuns catro metros de ca\u00edda, no que progresan algunhas \u00e1rbores entre as rocas do leito, pero baixo o mesmo aparece un espello de falla vertical de 14 metros sobre o que o r\u00edo verte o seu ouro l\u00edquido. \u00c9 a evidencia das antigas oroxenias, familias de terremotos que o choque dos continentes multiplicou durante mill\u00f3ns de anos dislocando o terreo, e salpicando Galicia de saltos de auga naturais.<\/p>\n

\"\"<\/a>Fervenza de Recemel<\/strong><\/p>\n

Ascendendo cara ao sur pola estrada comarcal desde Recemel, a medio quil\u00f3metro, un desv\u00edo \u00e1 dereita, curva do antigo trazado da v\u00eda, servir\u00e1 de estacionamento e punto de partida para visitar a fervenza de Recemel ou de Os Pedr\u00f3s. En s\u00f3 500 metros chegarase ata o salto principal, sen fortes pendentes a\u00ednda que sobre terreo irregular. Un cami\u00f1o de carro descende entre arborado para achegarse, \u00e1 altura dun antigo mu\u00ed\u00f1o, \u00e1 beira do r\u00edo Grande ou Xubia. Contemplamos al\u00ed un bosque novo composto principalmente de abeleiras, carballos, amieiros e alg\u00fans acivros, cuxa distribuci\u00f3n permite ver iluminada a suave chaira fluvial. O r\u00edo encam\u00ed\u00f1ase aceler\u00e1ndose e precipit\u00e1ndose entre pequenos chanzos pedregosos para descansar noutros tantos rech\u00e1ns nos que asolaga sucesivas pozas. Baixo o dosel arb\u00f3reo destaca, tupindo as marxes do leito, o dentabr\u00fan, un fento de viva cor e xenerosas frondes. Seguiremos ent\u00f3n o itinerario indicado por unha antiga canle de pedra que desviaba as augas para dar enerx\u00eda hidr\u00e1ulica a cinco mu\u00ed\u00f1os que orlan a ladeira encaixada do val, alg\u00fan de importancia, como testemu\u00f1a a s\u00faa condici\u00f3n de antiga vivenda e as tres pedras que romp\u00edan o gran. Xusto antes da ca\u00edda principal, na zona m\u00e1is abrupta, a de Os Pedr\u00f3s (grandes pedras), acum\u00falanse grandes bloques que chegaron dos herc\u00faleos arrastres de climas m\u00e1is chuviosos. Entre eles xorde o ca\u00f1o do r\u00edo a modo de gran fonte e exp\u00e1ndese ba\u00f1ando un tobog\u00e1n de roca de case 20 metros de lonxitude e 15 de desnivel. \u00c9 a sonora testemu\u00f1a do alzamento que o noso continente sufriu fai decenas mill\u00f3ns de anos, provocando que o r\u00edo tivese que saltar e fender o leito rochoso para salvar un desnivel cada vez maior que o mar.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n